امروز : شنبه 31 شهریور 1397




اصلاحات فقهی

الف : قواعد مدنی
1-قاعده ائتمان
متن : « الامين لا يضمن » يا « ليس علي الامين الااليمين»
يعني: امين ضامن نيست . يا بر امين چيزي جز سوگند لازم نيست.
) القواعد الفقهيه ، ج 2، ص 4 تا 16- ماده 614 و613 قانون مدني)
     
 2-قاعده اتلاف
متن: « من اتلف مال الغير فهوله ضامن»
يعني : هر کس مال ديگري را تلف کند ضامن آن خواهد بود.
  (القواعد الفقهيه ،ج2، صص 17 تا 39- ماده 238قانون مدني)
 
3-قاعده  احترام مال مسلمان
متن: « حرمه مال المومن کحرمه دمه » ) حد يث نبوي)
يعني : مال مومن همانند خون وي محترم است .)اصل 46و47 قانون اساسي)
 
4- قاعده احسان
متن: « ما علي المحسنين من سبيل » .) سوره توبه/91)

يعني بر نيکوکاران ايرادي نيست.
)دکتر ابوالحسن محمدي ، قواعد فقه ، ص41 ماده 306 قانون مدني ماده 55 مجازات اسلامي)
 
5-قاعده ارشاد
متن : « اعلام الجاهل علي العالم واجب
یعنی : راهنمایی نادان بر دانا واجب است.
 
6- قاعده اقدام
متن : « الاقدام مسقط الضمان»
يعني : اقدام انسان در جهت ضرر خود ، مسقط ضمان است.
) دکتر محمدي، قواعد فقه ، ص235- 1215قانون مدني)
 
7-  قاعده اقرار عقلا
متن : « اقرار العقلا علي انفسهم جائز»
يعني : اقرار انسان عاقل به ضرر خود نافذ است.
)تحريرالجمله ، ج1،ص99 ، ش 64 ماده 1275 قانون مدني ماده 202 آيين دادرسي مدني مصوب 1379)
 8- قاعده
متن : « الاقرب يمنع الا بعد»
یعنی : آن کس که نسباً به میت نزدیک تر است، ارث بردن دورتر از خود را مانع می شود.
9

ترمینولوژی حقوق، ص427، ش 3403- ماده 863 قانون مدنی)

 9- قاعده الزام
متن: « الزموهم بما الزموا انفسهم
يعني : به هر آنچه که غير خودتان ) پيروان مذاهب اسلامي) ملتزم هستند ، شما نيز آنان را ملزم کنيد.
)آيه الله خویي ، توضيح المسائل، بحث قاعده الزام)
10- قاعده   « البينه علي المدعي و اليمين علي من انکر»
يعني : آوردن شاهد بر عهده مدعي و سوگند خوردن بر عهده خوانده است.
)القواعد و الفوائد ، ج1، قاعده 154 ، ص 417- ماده 1257 و 1325 قانون مدني ماده 197 و 272 قانون آيين دادرسي مدني)
 11- قاعده « تصد يق الامين فيما ائتمن عليه»
يعني : صاحب مال بايد قول اميني را که مال را نزد او امانت گذارده بپذ يرد.
 12- قاعده تعیین
اگر امر داير بين تعيين و تخيير در انجام وظيفه اي شد، اصل بر تعیین است و نیز اگر امر دایر بین حقیقت و مجاز شد، اصل بر حقیقت است.
 
13- قاعده التلف فی زمن الخيار من مال من لا خيار له.
 يعني : تلف شدن مال در زمان خيار ، از کيسه آن که حق خيار ندارد محسوب مي شود.
)القواعد الفقهيه ، ج2 صص 62 تا 84 ماده 387 قانون مدني)
 
14- قاعده تلف قبل از قبض
متن : « کل مبیع تلف قبل قبضه فهو من مال بایعه»
یعنی : هر مبیعی که قبل از قبض مشتری تلف شود از کیسه فروشنده محسوب خواهد شد.
)القواعد الفقهیه، چ 2 ، ص 42 تا 84 - ماده 387 قانون مدنی)
 
15- قاعده حل
 متن : کل شي کان مشتبها بين الحلال و الحرام بحمل علي الحلال
 يعني : اگر چيزي مشکوک بين حلال و حرام بود آن را جزء حلال ها محسوب مي کنيم.
 
16-  قاعده  الدين مقدم علي الارث.
يعني اداي دين ، مقدم بر ارث بردن است .) ماده 868 قانون مدني) .
)القواعد الفقهيه ، ج 1 ، ص 240 ماده 740 قانون مدني)
 
 17-قاعده   الزعيم غارم .) حديث نبوي)
يعني : کفيل بايد از عهده مورد کفالت بر آيد.
)القواعد الفقهيه ، ج 1 ص 240 ماده 740 قانون مدني)
 
18 قاعده تسليط
متن : « الناس مسلطون علي اموالهم و انفسهم.» ) حديث نبوي)
يعني : مردم بر جان و مال خويش ، سلطه و اختيار دارند.
)ترمينو لوژي حقوقي ، ص 258 ، ش 2083 اصل 46 و 47 قانون اساسي)
 
19- قاعده سوق
 يعني: آنچه در بازار و جامعه مسلمانان عرضه مي شود پاک و حلال است مگر خلافش ثابت شود.
 
20-  قاعده  اصل صحت
متن : « حمل فعل المسلم علي الصحه
يعني : اعمال شخص مسلمان ،محمول بر صحت و درستي مي باشد.
)القواعد الفقهيه ، ج 1، ص239)
 
21 – قاعده   عدل و انصاف
يعني : اگر در تعلق مالي به يکي از دو نفر مردد باشيم بين آن دو بالمنصفاته تقسيم مي شود.
 
22-  قاعده  عدم سماع الا انکار بعد الا قرار.
 یعنی: انکار پس از اقرار، مسموع نیست.
)ماده 1277 قانون مدني)
 
23- قاعده تبعيت عقد از قصد
متن : « العقود تابعه للقصود
يعني : عقدها تابع قصدهاي متعاقدين است.
)القواعد الفقهيه ، ج 4 ، ص 212 ماده 191 و 194 قانون مدني)
 
24- قاعده علي اليد
متن : « علي اليد ما اخذت حتي توديه
يعني : بر صاحب يد است تا آنچه را که گرفته به ذي حقش تحويل دهد.
)القواعد الفقهيه ، ج 4، ص21 ماده 308 قانون مدني)
 
25 – قاعده غرور
متن: « المغرور يرجع علي من غره
يعني : فريب خورده به کسي که فريبش داده مراجعه مي کند ) تا خسارت بگيرد)
)القواعد الفقهيه ، ج 1، ص225)
 
26- قاعده فراش
 متن : «الولد للفراش و للعاهر الحجر .») حديث نبوي)
يعني : فرزند به صاحب فراش ملحق است وزاني بايد سنگسار شود.
)القواعد الفقهيه ، ج 4 ص25 التهذيب ، ج 8ص 168 ماده 1158 قانون مدني)
 
27 – قاعده قرعه
 متن : « لکل امر مشکل قرعه
 يعني : در هر امرغير قابل حل بايد به قرعه متوسل شود.
)ناصر مکارم شيرازي ، القواعد فقهيه ، ج 2 ، ص 155)
 
28 –  قاعده کل رهن فانه غير مضمون.
يعني : در عقد رهن نبايد شرط ضمان قرارداد.
)ماده 789 قانون مدني)
 
29- قاعده لا يضمن
متن : « کل عقد لا يضمن بصحيحه لا يضمن بفاسده»
 يعني: هر عقدي که صحيحش ضمان آور نباشد فاسدش هم ضمان آور نيست.
 
30-  قاعده   کل عقد يضمن بصحيحه يضمن بفاسده.
 يعني : هر عقدي که صحيحش ضمان آور باشد فاسدش هم ضمان آور است.
 ) سبکي ، الا شباه و الانضائر ، ج2، ص 45)
 
31-  قاعده  کلما کان له منفعه محلله مقصوده تصح اجارته.
يعني : هر چيزي که داراي منافع حلال مورد نظر باشد اجاره دادنش درست است.
)ماده 467و 466 قانون مدني)
 
32- قاعده لا ضرر
متن : « لا ضرر و لا ضرار في الا سلام»
يعني : حکم ضرري در اسلام وضع نشده است.
)القواعد الفقهيه ،ج 6، صص9، 12، 78- اصل 40و بند 5 اصل 43 قانون اساسي)
 
33-  قاعده   لا ضمان علي المستعير.
 يعني : عاريه گيرنده ضامن نيست.
)القواعد الفقهيه ، ج 7 ص 5- ماده 640 قانون مدني)
 
34-  قاعده الممنوع شرعا کالممتنع عقلا.
يعني : چيزي که شرعاً ممنوع است گويا عقلا هم ممکن نيست.
)تحرير الجمله ، ص 43)
 
35-  قاعده لا مسا محه في التحد يدات.
يعني چيزهايي که شرعاً اندازه خاصي دارند ) آب کر ، مقدار سفر ، بلوغ و ...) قابل مسامحه از جهت کم وزياد شدن نيستند.
 
36-  قاعده لا ميراث للقاتل.
 يعني : قاتل از ارث مورث ، محروم است.
)ماده 880 قانون مدني)
 
37-  قاعده اصل لزوم
متن : « الاصل في العقود لزوم
يعني : اصل در عقدها لزوم آنها است ) مگر خلافش ثابت شود)
)القواعد الفقهيه ، ج 4 ، ص 163 ماده 219 قانون مدني)
 
38-  قاعده  من احيي ارضا فهي له.
يعني: هر کس که زميني را احيا کند از آن اوست.
)مواد 140، 141،143 قانون مدني)
39- من استخرج ماء فهي له.
 يعني : هر کس آبي را استخراج کند از آن اوست.
)ماده 150 قانون مدنی)
 
40-  قاعده  من حاز ملک
يعني :هر کس که حيازت ملکي را نمايد مالک آن خواهد شد.
)ماده 142و 143 قانون مدني)

 

41- قاعده من ملک.
 متن : « من ملک شيئاً ملک الا قراربه
يعني : هر که مالک چيزي شد مي تواند به آن نيز اقرار نمايد.
) القواعد الفقهيه ، ج 1 ص 78)
 
42-  قاعده من له الغنم فعليه العزم.
يعني : آن که منافع را مي برد ، زيان را هم بايد تحمل کند.
) التحرير الجمله ، ص 56)
 
43-  قاعده  نفي سبيل
متن :« و لن يجعل الله للکافرين علي المومنين سبيلا») نساء /141)
 يعني: خداوند هرگز کافران را بر مومنان تسلطي نداده است
)القواعد الفقهيه ، ج 1 ، ص 157 اصول 81، 82، 153، بند 5 اصل 3 وبند 8 اصل 43 قانون اساسي)
 
44- قاعده نفي عسر و حرج
متن : « و ما جعل عليکم في الدين من حرج») حج / 78)
ترجمه : و خداوند در دين کار سنگين و سختي بر شما قرار نداد.
يعني : هيچ حکمي نبايد موجب عسر و حرج مکلف شود.
) دانشنامه حقوقي ، ج 3 ، ص 144 به بعد ماده 1130 قانون مدني)
 
45-  قاعده  وجوب اعلام الجاهل فيما يعطي.
يعني : اگر کسي چيزي را که خطرناک است به ديگري که جاهل بر آن است بدهد ، بايد او را از آن خطر آگاه کند و گرنه ضامن است.
46- و جوب التخليه بين المال و ملکه
 يعني : بايع بايد موانع تملک و سلطه مشتري بر مبيع را بر طرف کند.
) ماده 362 قانون مدني)
 
47-  قاعده  وجوب دفع الضرر المحتمل
يعني : دفع ضرر احتمالي واجب است )و نيز دفع افسد به فاسد جايز است)
 
48-  قاعده   الوقف حسب ما يو قفها اهلها.
يعني : وقف ها بر اساس آنچه واقفين معين کرده اند عمل مي شود.
) مستدرک الوسائل ، ج 2 ، ص 511- ماده 61 قانون مدني)
 
49-  قاعده  يحرم من الرضاع ما يحرم من النسب.
 يعني : هر آنچه که بر اثر خويشاوندي نسبي حرام است ، تر اثر خويشاوندي رضاعي هم حرام خواهد بود.
 ) وسائل الشعبه ، ج 14، ص 280،- ماده 1046 قانون مدني)
 
50-  قاعده الزرع للزارع و لو کان غاصبا.
يعني : زراعت و کشت از آن زارع است ولو در زمين غصبي باشد.
) ماده 33 قانون مدني)
 
51-  قاعده لا مهرلبغيه.
يعني : زن زانيه ، مهريه ندارد
) قياس اولويت و مفهوم مخالف ماده 1099 قانون مدني)
 
52-  قاعده الغاصب يوخذ باشق الاحوال.
 يعني : با غاصب به شديدترين احکام رفتار مي شود.
) جواهر الکلام ، کتاب غصب ، ص 10)
 
 53-  قاعده لا ينسب للساکت قول.
يعني به شخص سکوت کننده چيزي منسوب نمي شود.
) سیوطي ، الاشباه والنظاير ، صص142 و 143- ماده249 قانون مدني)
 
54- قاعده  الحاکم ولي الممتنع.       
يعني دادرس بر شخص امتناع کننده از انجام تکاليف ، ولايت دارد.
) ماده 237 و 833 قانون مدني)
 
55-  قاعده الحاکم ولي من لا ولي له.
يعني : دادرس بر کسي که فاقد ولي است ولايت دارد.
) ماده 1218 قانون مدني ماده 266 قانون مجازات اسلامي)
 
56-  قاعده  الحاکم وارث من لا وارث له.
 يعني : حاکم وارث شخص بدون وارث است.
) ماده 866 قانون مدني)
 
57-  قاعده  الغائب علي حجه.
يعني: شخص غائب در دادرسي حق اقامه دليل دارد.
) القواعد الفقهيه ، ج 3 ، ص 86- ماده 305به بعد قانون آيين دادرسي مدني مصوب 1376)
 
58-  قاعده البيعان بالخيار ما لم يفترقا.) حديث نبوي)
يعني : متبايعين تا زماني که از هم جدا نشده اند حق خيار دارند.
) مجله الا احکام العدليه ، ماده 4- کاتو زيان، عقود معين ، ص 46 ماده 397 قانون مدني)
 
59-  قاعده  الکتاب کالخطاب.
يعني: نوشته مثل گفته است.
القواعد و الفوائد ، ج 1 ص 198- دانشنامه حقوق ، ج 4 ، ص 422-437)
 
60- قاعده   الحرام لا يحرم الحلال.
 يعني : عمل حرام بعدي ، حلال قبلي را حرام نمي کند )تهذيب الا حکام ، ج 2 ، ص 208 ماده 1055 قانون مدني)
 
61-   قاعده  الحق القديم لا يبطله شي
يعني: چيزي نمي تواند حق به وجود آمده قبلي را از بين ببرد.
) ماده 97 قانون مدني)
 
62-  قاعده الحق للمتقدم.
 يعني : اگرکسي ابتدا اقدام به ايجاد حقي نمايد نسبت به آن بر ديگران اولويت دارد.
) ماده 142 قانون مدني)
 
63-  قاعده الخراج با لضمان.
يعني: منافع در مقابل ضامن بودن است.
) شرح الجمله ، ج 1، ص 56 و 57)
64-  قاعده  الساقط لا يعود کما ان المعدوم لا يعود.
 يعني : حق ساقط شده باز نمي گردد همچنان که چيز از بين رفته حيات نمي يابد.
) تحرير الجمله ، ج 1، صص36 و 38 بند 3 ماده 264 و مواد 289، 290 و 291 قانون مدني)
65-  قاعده  الصلح جائز بين المسلمين الا صلحاً احل حراماً و حرم حلالاً.
يعني: عقد صلح بين مسلمانان جايز است مگر صلحي که بخواهد حرامي را حلال کند يا حلالي را حرام نمايد.
) القئاعد الفقهيه ، ج 5 ، صص8 و 39 ماده 754 قانون مدني)
66-  قاعده الشرط جائز بين المسلمين الا شرطاً احل حراماً او حرم حلالاً.
جايز يعني : شرط کردن بين مسلمانان است مگر شرطي که حرامي را حلال کند يا حلالي را حرام نمايد.
 ) تحرير الجمله ، صص 75 و 76- ماده 232 قانون مدني)
 
67-  قاعده  الشرط الفاسد ليس بمفسد.
يعني : شرط فاسد عقد را باطل نمي کند.
) القواعد الفقهيه ، ج 4 ، صص 200 ، 217 ، 218 ماده 232 قانون مدني)
68-  قاعده  الطلاق بيد من اخذ بالساق.
) حديث نبوي ) يعني : طلاق به دست کسي است که عقد به دست اوست .) مرد
) حقوق خانواده ، محقق داماد ، صص136 و 137 ماده 1133 قانون مدني)

 

69- قاعده     اکل مال به باطل.
 متن : يا ايها الذين امنو لا تا کلو اموالکم بينکم بالباطل الا ان تکون تجاره عن تراض منکم...) نساء /29)
يعني : اموال يکديگر را به ناحق نخوريد مگر اين که بر اساس تجارتي رضايت آميز باشد.
 
70- قاعده  المومنون عند شروطهم . ) حديث نبوي)
يعني : مومنان به شرطهايشان پايبندند.
) محقق داماد ، قواعد فقه ، بخش مدني 2 ، ص 37)
 
71-  قاعده  نهي النبي عن الغرور . ) حديث نبوي)
يعني معامله غرري ) زيان آوري که نتيجه آن نامعلوم است ) باطل است.
) دکتر محمدي ، مباني استنباط حقوق اسلامي ، ص 94)
 
72-  قاعده  اوفوا بالعقود . ) متنده /1)
يعني : به پيمانها و قراردادهاي خود وفا کنيد.
) ماده 10 قانون مدني)
 

*******************************************

 

 

 

ب: قواعد کيفري
73-  قاعده لا تقيه في الدما ء.
يعني : جايي که پاي جان در ميان است تقيه جايز نيست.
) وسائل الشعبه ، ج 11 ، ص 483- مکاسب ، ج 4 ، ص 356)
74-  قاعده  عمد الصبي بمنزله الخطا-
يعني : فعل عمدي کودک همانند فعل خطايي محسوب مي شود.
) القواعد و الفوائد ، ج 1، ص 223)
75-  قاعده  لا کفاله في الحد . ) حديث نبوي)
يعني : شفاعت کردن و درخواست به تأخير انداختن ، در حدود جايز نيست.
) ترمينو لوژي حقوق ، ش 4508)
76-  قاعده قاعده جب.
متن : الاسلام يجب ما قبله . ) حديث نبوي)
يعني : مسلمانشدن ، گناهان پيش از آن را پاک مي کند.
) القواعد الفقهيه ، ج 1 ، صص36،39 ، 46- اصا 169 قانون اساسي ماده 11 قانون مجازات اسلامي ماده 4 قانون مدني)
77-  قاعده   اقامه الحدود الي من اليه الحکم.
 يعني : اجراي حدود و مجازلت ها به دست حاکم است.
) اصل 36 قانون اساسي)
78- قاعده  الامتناع با لا ختيار لا ينا في الاختيار.
يعني : از روي اختيار و قدرت اگر باعث تحقق چيزي شويم ، موجب نمي شود که فاعل را مسلوب الاختيار تلقي کرد.
) دائره المعارف حقوق ، ج 5 ، ص 50، - ماده 53 قانون مجازات اسلامي)
79- قاعده درا.
متن : الحدود تدرا بالشبهات.
 يعني : اجراي حدود با حصول شبهه متوقف مي شود.
) الا شباه و النظائر ، صص122 و 123- مواد66 و67 قانون مجازات اسلامي)
80-  قاعده دم المسلم لا يذهب هدرا.
 يعني : خون مسلمان نبايد پايمال شود.
) مواد 312 و313 قانون مجازات اسلامي)
81-   قاعده  الضرورات تتقدر بقدرها.
 يعني : در موارد ضروري بايد به حداقل اکتفا کرد.
 ) ماده 55 قانون مجازات اسلامي)
 
82-  قاعده   الضرورات تبيح المحظورات . )حقوق رم  metnacessitas non babet legem)
يعني : ضرورتها باعث مباح شدن امور ممنوعه مي شود.
) سوره مائده /3-سبوطي ، الشباه و النظاير ، ص60- ماده 55 قانون مجازات اسلامي)
 
83- قاعده ارش.
متن :کل جنايه لا مقدر لها ففيها ارش.
يعني :بر هر جنايتي که ديه اش معين نشده ، ارش تعلق مي گيرد.
) ماده 367 قانون مجازات اسلامي)
 
84-  قاعده کل عضو تقتص منه مع وجوده توخذ الديه مع فقده.
يعني : هر عضوي که موجود است بايد قصاص شود و در صورت فقدان ، به جايش ديه گرفته مي شود.
) ماده 293 قانون مجازات اسلامي)
 
85- قاعده اضطرار
متن : کل محرم اضطر ، اليه فهو حلال.
يعني : در حال اضطرار ،هر حرامي حلال مي شود.
) ماده 55 قانون مجازات اسلامي)
 
86-  قاعده کل من لم يباشر بالقتل لم يقتص منه
يعني: هر فردي که مباشر قتل نباشد قصاص نمي شود.
) تبصره 1 ماده 269 و ماده 207 قانون مجازات اسلامي)
 
87- قاعده لا ديه لمن قتله الحد
يعني: ديه به کسي که بر اثر اجراي حد کشته شده باشد ، تعلق نمي گيرد.
 ) ملاک ماده 332 قانون مجازات اسلامي)
 
88-  قاعده لا ربا الا فيما يکال او يزون
يعني: ربا جز در اموال مکيل و موزون جاري نيست  .
) ماده 595 قانون مجازات اسلامي)
 

**********************************************

ج: قواعد اصولي و مشترک
 
89- قاعده اذن.
متن : الاذن في الشيئي اذن في لوازمه.
يعني : اذن دادن در چيزي ،اذن در لوازم آن نيز هست.
) القواعد و الفوائد ،ج 2، ص70، قاعده 167)
 
90- قاعده اشتراک
متن : همه مسلمانان در همه عصرها و زمانها نسبت به تکليف شرعيه یکسانند.
 
91- قاعده تساقط
متن: الدلیلان اذا تعارضا تساقطا
یعنی : اگر دو دليل با هم معارض بودند هر دو از درجه اعتبار ساقطند.
 
92-  قاعده  و ان الظن لا يغني عن الحق شيئا ً ) سوره نجم /28)
يعني: وگمان ، هيچ گاهچيزي از حق را بر ما روشن نمي سازد.
 
93-  قاعده الولد يلحق باشرف الوالدين
يعني: فرزند به والد شريف تر )مسلمان) تعلق مي گيرد.) از حيث مسلمان بودن)
94-  قاعده عدل و انصاف
متن: اگر در تعلق مالي به يکي از دو نفر مردد باشيم بين آن دو بالمناصفه تقسيم مي گردد
 
95-  قاعده  فحوا
رعايت مفهوم موافق در جمله يا دستور و سرايت دادن حکم از فرد ضعيف به فرد قوي.
مثل آيه ) لا تقل لهمااف ) که به طريق اولي ، ضرب و شتم والدين را هم نهي مي کند.
 
96-  قاعده   مقدمه واجب ، واجب است ولي مقدمه حرام ، حرام نيست مگر موصل به حرام باشد.
97- قاعده تلازم
متن: کلما حکم به العقل حکم به الشرع و کلما حکم به الشرع حکم به العقل
يعني: بر هر چه که عقل حکم کند ، شرع هم حکم می کند و بر هر چه که شرع حکم مي کند ، عقل هم حکم مي نمايد.
 
98-  قاعده الممنوع شرعا کالممتنع عقلا
يعني: چيزي که شرعاً ممنوع است گويا عقلاً هم قابل انجام نيست.
) تحرير الجمله ، ص 34)
 
99-  قاعده  اجتهاد در مقابل نص جايز نيست.
) تحرير الجمله ، ج 1، ص21- اصل 167 قانون اساسي)
 
100- قاعده  الميسور لا يسقط بالمعسور
يعني: کار قابل انجام دادن به واسطه حدوث کار غير ممکن ، از گردن ساقط نمي شود.
)القواعد الفقهيه ج4، ص 121)
 
101-  قاعده اعمال الکلام اولي من اهماله
براي کلام و عبارت به کار رفته ، معني و مفهوم قايل شدن ، بهتر از بيهوده پنداشتن آن است.
 
102-  قاعده  الاصل دليل حيث لا دليل
اصل در جايي قابل استناد است که دليل قانوني موجود نباشد.
) عوائد الايام ، ص 73- مواد 197و 198 قانون آيين دادرسي مدني)
 
103-  قاعده المطلق ينصرف الي فرد شائع
معني و مفهوم موضوع مطلق ، به فرد شايع و رايج آن منصرف است.
 
104-  قاعده قبح تأخر بيان در وقت حاجت
بيان نکردن مراد ومقصود در موقع نياز بدان ناپسند است ،ولي سکوت در وقت بيان خود نوعي بيان است.
 
105- قاعده ما من عام الاو قد خص
هيچ عامي نيست که تخصيص نخورده باشد.
 
106-  قاعده وصف به موصوف نزديک تر بر مي گردد.
اگر چند موصوف با يک وصف بيان شده باشند آن وصف ، متعلق به موصوف آخر خواهد بود.
 
107-  قاعده   مورد ، مخصص نيست.
 اگر چيزي براي مورد خاصي ذکر شده باشد ، دليل بر آن نيست که فقط به آن مورد خاص تعلق دارد.
   
108 -  قاعده   الاجتهاد لا ينقض بمثله
اجتهاد را اجتهاد ديگر نقض نمي کند.
) الاشبا ه و النظاير ، ص 41- تحرير الجماه ، ج 1 ، ص22)
 
109- قاعده  اذا جاء الاحتمال بطل الاستدلال

اگر احتمال به جايي وارد شود استدلال فايده اي ندارد

) دکتر محمدي ، قواعد فقه ، ص 161)
 
110- قاعده  اذا زال المانع عادالممنوع
اگرمانع بر طرف شود موضوع منع شده به جاي خود بر مي گردد.
) دانشنامه حقوقي ، ج 4 ، صص432-437

 

لینک تصویری


سایت قدیمی مرکز


ریاست جمهوری






درگاه خدمات الکترونیک قضایی







انجمن حقوقدانان ایران



تبريك

سالروز تولد 4 نفر از همکاران مبارک











وکیل نمونه

آقای

بانک مطالب و منابع حقوقی



فرم ارتباط با ما

عضویت در خبرنامه

برای اطلاع از اخبار سایت لطفا اطلاعات خود را وارد نمایید.

آمار بازدید کنندگان